phục dịch
Định nghĩa
- Động từ:
- Làm các công việc chân tay, vất vả để phục vụ, chăm sóc người khác: Hành động thực hiện các công việc tỉ mỉ, thường là lao động chân tay, để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của một người hoặc một nhóm người khác. Đối tượng được phục dịch thường là chủ nhân, người bề trên hoặc người cần được chăm sóc đặc biệt.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Người giúp việc phục dịch bữa ăn cho cả gia đình.
- Trong lịch sử, các thái giám có nhiệm vụ phục dịch trong cung.
- Cô y tá tận tình phục dịch người bệnh.
Các cách sử dụng nâng cao
- "phục dịch tận tình": chăm sóc, phục vụ một cách chu đáo và hết lòng.
- Người hộ lý đã phục dịch tận tình cho cụ già trong suốt thời gian nằm viện.
- "công việc phục dịch": chỉ chung những công việc phục vụ, chăm sóc vất vả.
- Công việc phục dịch ở đây rất nặng nhọc.
Biến thể và từ gần giống
- Phục vụ (đg): Cung cấp dịch vụ, đáp ứng nhu cầu. Nghĩa rộng hơn và hiện đại hơn "phục dịch", có thể dùng trong nhiều ngữ cảnh từ nhà hàng, khách sạn đến các dịch vụ công cộng.
- Hầu hạ (đg): Phục vụ, chăm sóc người khác một cách cung kính, thường dùng trong ngữ cảnh xưa hoặc mang sắc thái tôn ti trật tự rõ rệt.
- Chăm sóc (đg): Quan tâm, lo lắng và giúp đỡ để đảm bảo sức khỏe, sự thoải mái. Thường mang sắc thái tích cực, ấm áp hơn.
Từ đồng nghĩa
- Hầu dịch: (Từ cũ) phục vụ, chăm sóc.
- Phụng dưỡng: (Trang trọng) phụng sự, chăm sóc, thường dùng với đối tượng là cha mẹ, bề trên.
Từ trái nghĩa
- Chỉ huy: Điều khiển, ra lệnh.
- Sai bảo: Bảo người khác làm việc cho mình.
Lưu ý sử dụng
- Từ "phục dịch" thường được dùng trong các ngữ cảnh thể hiện mối quan hệ có sự chênh lệch về địa vị, chẳng hạn như giữa chủ và người làm, giữa quan lại và người hầu, hoặc giữa nhân viên y tế và bệnh nhân cần chăm sóc đặc biệt.
- Trong ngôn ngữ hiện đại, từ này có thể mang sắc thái hơi cổ hoặc nhấn mạnh vào tính chất vất vả, nặng nhọc của công việc phục vụ.
-
đg. Làm công việc chân tay vất vả để phục vụ người khác (thường là chủ hoặc nói chung người bề trên). Phục dịch cơm nước suốt ngày.
